Leiding geven, hoe doen ze dat bij defensie?

Directeuren, managers en teamleiders zaten gisteren op het puntje van hun stoel om te horen hoe leidinggeven wordt gedaan bij defensie van generaal Tom Middendorp. De Commandant der Strijdkrachten gaf inzicht in de werkwijze van Defensie tijdens de masterclass Militair Leidinggeven aan de Nyenrode Business University.

“Stel: u wilt een filiaal openen in een ander land. Er is vraag naar uw product, maar de concurrentie is vijandig en u moet binnen enkele maanden winstgevend zijn. Ik denk dat u zich dan wel even achter de oren krabt”, hield generaal Middendorp zijn gehoor voor. “Voor ons is het dagelijkse realiteit.”

De Commandant der Strijdkrachten trok in zijn betoog parallellen tussen het bedrijfsleven en de krijgsmacht, oftewel het krijgsbedrijf. De “uitdagingen” van de manager en de militaire leidinggevende zijn vergelijkbaar, zo stelde hij. Met 1 cruciaal verschil: “Bij ons gaat het niet om winst of verlies, maar om mensenlevens.” Middendorp stond stil bij de verschillende niveau’s waarop militairen leiding geven en ontvangen. Allereerst het tactische niveau waarop een pelotons- of compagniescommandant opereert. De bekende “boots on the ground” in Uruzgan. Het operationele niveau, zoals dat van de commandant van de F-16 taskforce die wordt ingezet boven Irak. En het operationeel-strategische leiderschap in een complexe multinationale inzet zoals de Minusma-missie in Mali.

Generaal Middendorp formuleerde 5 speerpunten in leidinggeven:

  1. Communicatie. “Schep duidelijkheid en geef richting. Wees daarbij eerlijk en maak het waar.”
  2. Leiderschap begint bij jezelf. “Herken je kracht, schaaf aan je zwakke punten.”
  3. Investeer in je team. “De basis voor een geoliede machine (in een missiegebied) leg je in de voorbereiding.”
  4. “Heb hart en wees hard”. Toon betrokkenheid, sta voor je mensen, maar wees ook duidelijk op momenten dat het erop aankomt. Durf ook eisen te stellen.
  5. Reflectie. “Houd feeling met wat er leeft en sta open voor andere ideeën.”